Phát triển vật liệu xây dựng để phục vụ cho các vùng biển đảo của Tổ quốc là một trong những vấn đề được đề cập tại hội thảo Rà soát Đề án “Nghiên cứu phát triển vật liệu xây dựng phục vụ xây dựng các công trình ven biển và hải đảo đến năm 2050”. Bởi sự ăn mòn và xâm thực mà đây là vấn đề cần được giải quyết cấp bách cho người dân.
Tình hình vật liệu xây dựng tại các vùng biển đảo
Việt Nam là một quốc gia có vùng biển đặc quyền kinh tế rộng trên 1 triệu km². Gấp 3 lần diện tích đất liền, có bờ biển dài 3.260km. Trải dài trên 28 tỉnh thành với hệ thống đảo, quần đảo phong phú. Việt Nam đứng thứ 27 về chiều dài bờ biển trong số 157 quốc gia ven biển, đảo quốc trên thế giới.
Tại các vùng biển đảo, hàng năm các công trình thường bị xuống cấp do tình trạng ăn mòn và phá hủy trầm trọng của nước biển. Do đó việc phát triển, nghiên cứu sản phẩm vật liệu xây dựng để phục vụ cho các vùng biển đảo đang là vấn đề cần được giải quyết cấp bách.
Theo đó, các công trình xây dựng và hạ tầng kỹ thuật tại các vùng ven biển như bê tông cốt thép sẽ thường bị ăn mòn và phá hủy sau 5 – 20 năm sử dụng. Do vậy đòi hỏi cần phải sữa chữa bảo vệ với một khoản chi phí lớn, chiếm khoảng 40 -70% giá thành xây dựng.
Mặt khác, các công trình bê tông cốt thép thường được vận chuyển ra từ trong đất liền. Ngoài việc tốn kém về mặt chi phí thì việc vận chuyển khối lượng lớn nguyên vật liệu ra đảo để thi công tại chỗ là rất khó khăn. Hơn nữa, thời gian vận chuyển vật liệu ra biển dài, chịu tác động của khí hậu nên vật liệu bị nhiễm mặn cũng khó mà đáp ứng được các yêu cầu kĩ thuật.
Biện pháp để phát triển vật liệu xây dựng biển đảo
Ngoài chủ trương khuyến khích người dân sinh sống trên đảo. Việc đảm bảo hạ tầng, cơ sở kĩ thuật là hết sức quan trọng. Nhằm đảm bảo mục tiêu vừa phát triển kinh tế xã hội tại các vùng biển đảo vừa gắn với bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ.
Như vậy, để làm được điều này. Cần nghiên cứu để tạo ra các vật liệu xây dựng có những tính năng vượt trội, có thể thích ứng được với môi trường xâm thực, khắc nghiệt của biển.
Các phương án như thay thế các chủng loại vật liệu xây dựng cũ bằng các loại vật liệu xây dựng không bị ăn mòn hay chịu tác động của môi trường biển đang là phương án thiết thực nhất. Chẳng hạn, sử dụng thép mạ hoặc bọc polymer, dùng anode kẽm để bảo vệ cốt thép. Các sản phẩm nắp hố ga bằng thép, song chắn rác thép… là những ví dụ điển hình.
Ngoài ra những phương án mới cũng được nghiên cứu bổ sung như sử dụng bêtông geopolymer, một loại bê tông không sử dụng chất kết dính là xi-măng thông thường mà sử dụng một số chất thay thế tác dụng với dung dịch kiềm hoạt hoá. Các chất thay thế xi-măng là xỉ lò cao, tro bay….
Các sản phẩm vật liệu xây dựng này ra đời làm tăng khả năng chống chọi với môi trường khắc nghiệt ở biển đảo cũng như đảm bảo được kết cấu vững chắc cho công trình. Giảm thiểu tối đa chi phí tổn thất do môi trường đem lại.